Economaat ELC
beheert duurzaam

Net als elke andere sociale organisatie moeten ook wij een financiële buffer beheren voor schaarsere tijden. Investeren en zorg dragen voor de aarde: hoe gaan die twee hand in hand? Ook het Economaat van de Jezuïeten Regio European Low Countries (ELC) staat stil bij die vraag. Vanuit de overtuiging dat de zorg voor ons gemeenschappelijk huis ook een verantwoordelijkheid is in de financiële wereld, kiest het voor duurzame investeringen en engagement, zoals de ondertekening van de petitie tegen Deep Seabed Mining.

Hoe kan een relatief kleine speler mee het verschil maken? En waarom is samenwerking daarbij zo belangrijk?

We vroegen het aan Rik Vanwijnsberghe, al jaren de rechterhand van Econoom Theo van Drunen sj.

Bij een Economaat denken we aan het beheren van budgetten en allerhande financiële plannen.  Hoe rijmt dat met duurzaamheid?

Rik Vanwijnsberghe: 'De zorg voor ons gemeenschappelijk huis is een van de vier universele apostolische speerpunten (UAP’s) van de wereldwijde Sociëteit van Jezus. Algemeen Overste Arturo Sosa sj moedigt daarmee alle jezuïeten, en ook alle organisaties en netwerken die met hen verbonden zijn, aan om deze 4 UAP’s te gebruiken als richtingwijzers in hun handelen. Deze oproep geldt dus ook voor de Economaten van de Jezuïetenprovincies en -regio’s.'

Hoe werkt het Economaat dan mee aan die zorg voor het gemeenschappelijk huis? 

'Dat doen we met de middelen die we hebben. Zo besteden we sinds meer dan tien jaar in het investeringskader uitdrukkelijk aandacht aan sociale aspecten en aan ecologie. Het Klimaatakkoord van Parijs in 2015 heeft deze aandacht nog aangescherpt. Daar werd door de aanwezige landen, organisaties en netwerken afgesproken om de opwarming van de aarde te beperken tot een maximale stijging van 1,5°C door tegen 2050 over te gaan naar een zero-uitstoot van broeikasgassen. Daarom weren wij al geruime tijd investeringen in fossiele brandstoffen en streven we naar een lage koolstofuitstoot van de verschillende portefeuilles, maar ondersteunen we via aandeelhoudersactivisme ook acties voor de rechten van sociaal achtergestelde groepen. Denk aan de ‘moderne slavernij’ in de toeleveringsketens van multinationale kledinggroepen en verdelers van consumptiegoederen, bij pakjesbezorgers, in de havenarbeid…'

Onze Regio European Low Countries ondertekende nog niet zo lang geleden een petitie tegen Deep Seabed Mining. Hoe is de ontginning van de oceaanbodem op de radar gekomen van het Economaat?

'De actie tegen Deep Seabed Mining is eerder toevallig op ons pad gekomen, met name langs het netwerk waartoe we als ‘faith-based investor’ (organisatie met een gelovige missie) behoren. De Duitse Arbeitskreis Kirchlicher Investoren (AKI) van de Duitse Evangelische Kerk vroeg in dat netwerk steun voor haar Deep Seabed Mining-project. AKI vertegenwoordigt veel vermogen, en kan daarom wegen op bedrijven die bij Deep Seabed Mining betrokken zijn of kunnen betrokken raken. Met hun stem slagen ze er zelfs in de internationale ESG-ratingbureaus te bereiken (nvdr: ESG staat voor Environmental, Social and Governance. ESG-ratings geven met een score een oordeel over hoe duurzaam een bedrijf of product is.)

Elke soortgelijke actie is een unieke kans om onze stem te verheffen. We bekijken dan ook elke vraag tot actie afzonderlijk om te zien of we daarmee de aandacht kunnen vestigen op de nood aan zorg van ons gemeenschappelijk huis en van sociale rechtvaardigheid.

Hierover groeit trouwens de afstemming tussen de Economaten van de verschillende Jezuïetenprovincies en -regio’s, zowel op Europees als op globaal  niveau. Die afstemming zal ongetwijfeld leiden tot het ondertekenen van andere petities en/of het deelnemen aan extra initiatieven.'

Wat is de plaats van ‘faith-based investors’, zoals de Sociëteit van Jezus, in de investeringswereld?

'Als ‘faith-based investor’ worden we regelmatig uitgenodigd om onze handtekening te zetten onder petities zoals Deep Seabed Mining. We ondertekenden voordien ook al petities vanuit het Laudato Si’ Movement. Deze petities ijveren voor sterkere politieke actie rond vermindering van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, geheel in overeenstemming met het Klimaatakkoord van Parijs (2015) en de oproep van Paus Franciscus in zijn encycliek Laudato Si’.

Daarnaast worden we ook uitgenodigd om deel te nemen aan congressen, specifiek voor ‘faith-based investors’ en/of ‘church investors’.  Zo namen we het afgelopen jaar deel aan congressen in Parijs en Innsbrück. In Parijs wilden we voor het ethisch investeren verder tot structurele samenwerking komen tussen de grote gelovige tradities: de joodse, de hindoeïstische, de christelijke en de islamitische (de boeddhistische was niet aanwezig). In Innsbrück vroegen we ons af hoe we ons als christelijke investeerders verhouden tegenover kunstmatige intelligentie.

Tussen al het 'grote geweld' van kerken en geloofsovertuigingen die over tientallen keren meer vermogen beschikken dan wijzelf, zijn wij klein. Toch bieden die bijeenkomsten de gelegenheid om banden te smeden en om, waar dat zinvol lijkt, onze schouders te zetten onder initiatieven die door anderen worden georganiseerd.'

In welke mate kan een kleinere Regio als de onze wegen op beslissingen op het wereldtoneel?

'Wij voegen maar een beperkt bedrag toe aan het vermogen van grote spelers op de markt, dat is waar. Anderzijds kunnen we met de Jezuïeten wel een sterk internationaal netwerk in de weegschaal leggen. In het geval van de petitie tegen Deep Seabed Mining overtuigde onze steun ook andere Europese Jezuïetenprovincies om deel te nemen. In één klap voegden zich zo bijvoorbeeld ook Groot-Brittanië, Ierland, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Malta, Italië toe. Goed voor heel West-Europa en belangrijke delen van Centraal en Mediterraan Europa. Die sterke, internationale Jezuïetendeelname zorgde ervoor dat het initiatief van AKI uit de kring van de Evangelische Kerk brak én een internationale uitstraling kreeg. In plaats van beperkt te blijven tot Duitsland, reikt het nu tot in 16 landen in Europa.

Dit alles toont aan dat samenwerking loont: met andere Jezuïetenprovincies, maar ook over de grenzen van de Sociëteit heen met andere rooms-katholieke organisaties: ordes, congregaties, bisdommen…, met andere christelijke en zelfs met niet-christelijke organisaties. De sterkte van dit soort van engagement ligt inderdaad in samenwerking.  De tegenkrachten zijn immers ook groot.'

Levert dit dan iets op, denk je?

'Ja, daar ben ik van overtuigd.', stelt Rik. 'Een boodschap die blijft klinken, dringt uiteindelijk wel door. Los daarvan hebben we als christenen en dus ook als Sociëteit van Jezus de opdracht om een profetische stem te laten horen. Ooit is één iemand begonnen met het brengen van de Goede Boodschap, 'omdat Hij niet anders kon'. Ook wij kunnen dus niet anders dan onze stem te verheffen.'

Economaat ELC
beheert duurzaam

Net als elke andere sociale organisatie moeten ook wij een financiële buffer beheren voor schaarsere tijden. Investeren en zorg dragen voor de aarde: hoe gaan die twee hand in hand? Ook het Economaat van de Jezuïeten Regio European Low Countries (ELC) staat stil bij die vraag. Vanuit de overtuiging dat de zorg voor ons gemeenschappelijk huis ook een verantwoordelijkheid is in de financiële wereld, kiest het voor duurzame investeringen en engagement, zoals de ondertekening van de petitie tegen Deep Seabed Mining.

Hoe kan een relatief kleine speler mee het verschil maken? En waarom is samenwerking daarbij zo belangrijk?

We vroegen het aan Rik Vanwijnsberghe, al jaren de rechterhand van Econoom Theo van Drunen sj.

Bij een Economaat denken we aan het beheren van budgetten en allerhande financiële plannen.  Hoe rijmt dat met duurzaamheid?

Rik Vanwijnsberghe: 'De zorg voor ons gemeenschappelijk huis is een van de vier universele apostolische speerpunten (UAP’s) van de wereldwijde Sociëteit van Jezus. Algemeen Overste Arturo Sosa sj moedigt daarmee alle jezuïeten, en ook alle organisaties en netwerken die met hen verbonden zijn, aan om deze 4 UAP’s te gebruiken als richtingwijzers in hun handelen. Deze oproep geldt dus ook voor de Economaten van de Jezuïetenprovincies en -regio’s.'

Hoe werkt het Economaat dan mee aan die zorg voor het gemeenschappelijk huis? 

'Dat doen we met de middelen die we hebben. Zo besteden we sinds meer dan tien jaar in het investeringskader uitdrukkelijk aandacht aan sociale aspecten en aan ecologie. Het Klimaatakkoord van Parijs in 2015 heeft deze aandacht nog aangescherpt. Daar werd door de aanwezige landen, organisaties en netwerken afgesproken om de opwarming van de aarde te beperken tot een maximale stijging van 1,5°C door tegen 2050 over te gaan naar een zero-uitstoot van broeikasgassen. Daarom weren wij al geruime tijd investeringen in fossiele brandstoffen en streven we naar een lage koolstofuitstoot van de verschillende portefeuilles, maar ondersteunen we via aandeelhoudersactivisme ook acties voor de rechten van sociaal achtergestelde groepen. Denk aan de ‘moderne slavernij’ in de toeleveringsketens van multinationale kledinggroepen en verdelers van consumptiegoederen, bij pakjesbezorgers, in de havenarbeid…'

Onze Regio European Low Countries ondertekende nog niet zo lang geleden een petitie tegen Deep Seabed Mining. Hoe is de ontginning van de oceaanbodem op de radar gekomen van het Economaat?

'De actie tegen Deep Seabed Mining is eerder toevallig op ons pad gekomen, met name langs het netwerk waartoe we als ‘faith-based investor’ (organisatie met een gelovige missie) behoren. De Duitse Arbeitskreis Kirchlicher Investoren (AKI) van de Duitse Evangelische Kerk vroeg in dat netwerk steun voor haar Deep Seabed Mining-project. AKI vertegenwoordigt veel vermogen, en kan daarom wegen op bedrijven die bij Deep Seabed Mining betrokken zijn of kunnen betrokken raken. Met hun stem slagen ze er zelfs in de internationale ESG-ratingbureaus te bereiken (nvdr: ESG staat voor Environmental, Social and Governance. ESG-ratings geven met een score een oordeel over hoe duurzaam een bedrijf of product is.)

Elke soortgelijke actie is een unieke kans om onze stem te verheffen. We bekijken dan ook elke vraag tot actie afzonderlijk om te zien of we daarmee de aandacht kunnen vestigen op de nood aan zorg van ons gemeenschappelijk huis en van sociale rechtvaardigheid.

Hierover groeit trouwens de afstemming tussen de Economaten van de verschillende Jezuïetenprovincies en -regio’s, zowel op Europees als op globaal  niveau. Die afstemming zal ongetwijfeld leiden tot het ondertekenen van andere petities en/of het deelnemen aan extra initiatieven.'

Wat is de plaats van ‘faith-based investors’, zoals de Sociëteit van Jezus, in de investeringswereld?

'Als ‘faith-based investor’ worden we regelmatig uitgenodigd om onze handtekening te zetten onder petities zoals Deep Seabed Mining. We ondertekenden voordien ook al petities vanuit het Laudato Si’ Movement. Deze petities ijveren voor sterkere politieke actie rond vermindering van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, geheel in overeenstemming met het Klimaatakkoord van Parijs (2015) en de oproep van Paus Franciscus in zijn encycliek Laudato Si’.

Daarnaast worden we ook uitgenodigd om deel te nemen aan congressen, specifiek voor ‘faith-based investors’ en/of ‘church investors’.  Zo namen we het afgelopen jaar deel aan congressen in Parijs en Innsbrück. In Parijs wilden we voor het ethisch investeren verder tot structurele samenwerking komen tussen de grote gelovige tradities: de joodse, de hindoeïstische, de christelijke en de islamitische (de boeddhistische was niet aanwezig). In Innsbrück vroegen we ons af hoe we ons als christelijke investeerders verhouden tegenover kunstmatige intelligentie.

Tussen al het 'grote geweld' van kerken en geloofsovertuigingen die over tientallen keren meer vermogen beschikken dan wijzelf, zijn wij klein. Toch bieden die bijeenkomsten de gelegenheid om banden te smeden en om, waar dat zinvol lijkt, onze schouders te zetten onder initiatieven die door anderen worden georganiseerd.'

In welke mate kan een kleinere Regio als de onze wegen op beslissingen op het wereldtoneel?

'Wij voegen maar een beperkt bedrag toe aan het vermogen van grote spelers op de markt, dat is waar. Anderzijds kunnen we met de Jezuïeten wel een sterk internationaal netwerk in de weegschaal leggen. In het geval van de petitie tegen Deep Seabed Mining overtuigde onze steun ook andere Europese Jezuïetenprovincies om deel te nemen. In één klap voegden zich zo bijvoorbeeld ook Groot-Brittanië, Ierland, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Malta, Italië toe. Goed voor heel West-Europa en belangrijke delen van Centraal en Mediterraan Europa. Die sterke, internationale Jezuïetendeelname zorgde ervoor dat het initiatief van AKI uit de kring van de Evangelische Kerk brak én een internationale uitstraling kreeg. In plaats van beperkt te blijven tot Duitsland, reikt het nu tot in 16 landen in Europa.

Dit alles toont aan dat samenwerking loont: met andere Jezuïetenprovincies, maar ook over de grenzen van de Sociëteit heen met andere rooms-katholieke organisaties: ordes, congregaties, bisdommen…, met andere christelijke en zelfs met niet-christelijke organisaties. De sterkte van dit soort van engagement ligt inderdaad in samenwerking.  De tegenkrachten zijn immers ook groot.'

Levert dit dan iets op, denk je?

'Ja, daar ben ik van overtuigd.', stelt Rik. 'Een boodschap die blijft klinken, dringt uiteindelijk wel door. Los daarvan hebben we als christenen en dus ook als Sociëteit van Jezus de opdracht om een profetische stem te laten horen. Ooit is één iemand begonnen met het brengen van de Goede Boodschap, 'omdat Hij niet anders kon'. Ook wij kunnen dus niet anders dan onze stem te verheffen.'