Ik ben echt kwaad. De grootste uitdaging voor de mensheid en onze planeet verdwijnt steeds meer uit het oog en wordt ook bewust door politici verdrongen. De aandacht voor milieu, klimaatverandering en duurzaamheid moet plaatsmaken voor oorlogsnieuws, artificiële intelligentie, toenemende bewapening en vijandbeelden, groeiende polarisatie en uitsluiting. De wereld wordt onveiliger voor mensen en voor de natuur op een moment dat zij zouden moeten samenwerken. Onvoorstelbare rijkdom ligt in de handen van enkelen die de organisatie van onze wereld bepalen. We hebben behoefte aan een nieuwe blik op onze wereld en aan politieke actie in het algemeen belang.

Met deze katern willen we aandacht verleggen. De aanleiding is COP31, de klimaatconferentie van de Verenigde Naties (van 9 tot 20 november). Droogte, overstromingen, verdwijnende soorten en mensen op de vlucht tonen wat paus Franciscus in Laudato Si' schreef: de ecologische en de sociale crisis zijn één. Wie het eerst en het hardst getroffen wordt, heeft vaak het minst aan het probleem bijgedragen. We voelen ons opgeroepen tot hoopvolle actie te bemoedigen.

'We' is hier de ECO-kern: een kleine werkgroep van jezuïeten en leken binnen de jezuïetenregio van de Lage Landen (ELC) en het Ignatiaans Netwerk (IgnaN). We komen geregeld samen om te delen wat ons raakt en hoop geeft, en om samen stappen te zetten vanuit vele perspectieven (we spreken over zes poorten) en met bijzondere aandacht voor de spirituele dimensie. Als ECO-delegaat van de regio mag ik dit werk mee dragen. We willen de ignatiaanse blik bijdragen: aandachtig kijken, samen onderscheiden, ook met onverwachte gesprekspartners als de natuur en toekomstige generaties, om hoop te delen, keuzes te maken en te handelen.

We hoeven niet allemaal klimaatdeskundigen te worden, en niemand van ons zit in Antalya aan de onderhandelingstafel. Maar dezelfde keuzes tussen korte en lange termijn, tussen eigenbelang en het gemeenschappelijke goed, stellen zich ook in onze scholen, gemeenschappen, organisaties en gezinnen. We zullen onverwachte bondgenootschappen aangaan: ja, ook met kunstmatige intelligentie. We staan voor uitdagende tijden: laten we de moed vinden om creatief te zijn.

Moge deze katern u helpen om even stil te staan, te kijken en te proeven, en dan samen met anderen een volgende stap te zetten. Hoop is geen optimisme dat afwacht. Hoop is de keuze om verantwoordelijkheid te nemen voor het stukje wereld dat ons vandaag is toevertrouwd.

Jacques Haers SJ
ECO-delegaat van de jezuïeten in de Lage Landen (ELC)

Foto: Leo A. De Bock